“Ik zit in het bestuur van Bollenjongeren Bollenstreek. Mark Hulsebosch en ik werden door Jan Paauw benaderd of we interesse hadden in een dergelijke netwerkclub en of wij in het bestuur wilden. Dat leek mij wel wat. We hebben toen redelijk snel ook de KAVB benaderd (Danielle Kroes) en zij ondersteunen ons initiatief.”

In de Spiegel is de rubriek van Flower Science waarin iemand uit de bloembollensector in de spiegel kijkt. In tien korte vragen blikt deze persoon naar het heden, zijn verleden en de sector in de toekomst. Aan het woord de 21 jarige ambitieuze agri-student Bram Mulder uit De Zilk.

Als je in de spiegel kijkt, wat voor soort ondernemer zie je dan? Ik zie een vierdejaars HBO student Tuinbouw & Agribusiness, die bewust heeft gekozen voor het bloembollenvak. Ik heb wat met de bollensector, omdat ik van kinds af aan heb gewerkt bij bollenbedrijven en het is een wereld die bij me past. Of ik zelf ook ondernemer wordt weet ik nog niet, maar wel weet ik zeker dat ik graag in de bollensector wil gaan werken.

Van wie ben jij d’r een? Voor zover ik weet heeft mijn familie geen bijnaam, we zijn geen bekende bollenfamilie. Mijn vader – Jos Mulder – was vroeger bedrijfsleider bij Bollenbedrijf Zandbergen in De Zilk. Ik kwam daardoor als kind al vaak op het bedrijf en had daar ook mijn eerste bijbaan. Toen Zandbergen in 2010 stopte ben ik gaan werken bij Mart Heemkerk in Hillegom. Daar werk ik nog steeds naast mijn studie. ’s Zomers telen we zomerbloemen en in de winter is er een tulpenbroeierij in de kas.

Waar ben je het meest trots op? Op mijn stage en werk dat ik dit jaar gedaan heb. Vorig jaar ben ik als derdejaars student gaan stagelopen bij PPO (Praktijkonderzoek Plant & Omgeving) in Lisse. Een hele interessante stage want ik liep mee in het project “Het Nieuwe Verwerken”. Ik heb enorm veel geleerd over de sector en bollen in het algemeen. Ik mocht bij vergaderingen aanwezig zijn en ontmoette elke dag weer nieuwe interessante mensen uit het vak. Na mijn stage heb ik aansluitend nog 2,5 maand gewerkt bij Cosine in Warmond, waar PPO in Het Nieuwe Verwerken mee samenwerkt. Cosine ontwikkelt cameratechnieken, onder andere voor de ruimtevaart. Met die technieken kunnen zaken opgespoord worden die je met het blote oog niet kunt zien. Super interessant en futuristisch. Ik heb onderzocht en geïnventariseerd of het mogelijk is om latent zuur in tulpenbollen op te sporen. Latent zuur is een schimmelziekte die in rust is, maar tijdens de bewaring of de teelt kan uitbreken. Als die latente infecties opgespoord kunnen worden, kan de ziektedruk verlaagd worden. Ik vond het erg inspirerend om zelf te ervaren hoe er met andere sectoren en bedrijven kan worden samengewerkt om de bollensector vooruit te brengen.

Waar mogen wij je ’s nachts voor wakker maken? Ik houd van voetbal. Dus voor een goede Champions League wedstrijd mag je me wel wakker maken. Maar ja, die beginnen al om 21.00 uur he? Nou voor een Bamischijf mag het ook wel.

Wat kunnen wij van jullie leren? Ik ben nog student en ik leer momenteel vooral van anderen. Ik kom veel mensen tegen in het vak en ik zie dat er veel kennis en kunde aanwezig is waar ik veel van kan opsteken. Wat ik hoop straks mee te brengen als ik van school afkom is interdisciplinair werken. Bollenondernemers moeten tegenwoordig van alle markten thuis zijn. Studenten leren niet alleen over teelt, maar ook over personeelsbeleid, marketing en bedrijfskunde. Daarnaast zijn er allerlei interessante masters of internationale projecten. Op mijn opleiding werken we nu bijvoorbeeld in een project samen met Chinese studenten. De vroegere generatie ging meestal naar de Tuinbouwschool in Lisse en leerde vooral over het product. Dat was voor die tijd ook genoeg. Er komt nu veel meer op bedrijven af en dat vereist ook meer competenties van ondernemers. Toch denk ik niet dat een ondernemer iemand moet zijn die alles moet kunnen. Het is ook prima om zaken in te huren of de taken onderling te verdelen. Je moet elkaar in een team kunnen aanvullen.

Waar kennen mensen jou nog meer van? Ik zit in het bestuur van Bollenjongeren Bollenstreek. Mark Hulsebosch en ik werden door Jan Paauw benaderd of we interesse hadden in een dergelijke netwerkclub en of wij in het bestuur wilden. Dat leek mij wel wat. We hebben toen redelijk snel ook de KAVB benaderd (Danielle Kroes) en zij ondersteunen ons initiatief. Inmiddels hebben we een eerste bijeenkomst / excursie gehad naar Bayer Forward Farm in Abbenes. Er waren zo’n 30 jongeren bij. Ik verwacht dat er volgende keer nog meer jongeren bij zullen zijn. We zijn nog lang niet compleet en nog op zoek naar meer bollenjongeren uit o.a. Noordwijkerhout en Voorhout. Dus van harte welkom om aan te sluiten: mail svp even naar bram.mulder6@gmail.com Overigens is het erg leuk om te zien hoe welkom we zijn binnen de streek. We krijgen zelfs spontane uitnodigingen voor bedrijfsbezoeken of excursies. Ondernemers willen graag meehelpen en meewerken. Dat is echt fijn en dat ondersteunt ons enorm.

Wat moet anders in de bloemenbollen-sector de komende jaren? Ik denk dat de bollensector proactiever moet worden. In veel sectoren zie je dat de markt harder gaat dan de overheid. In de bollensector laat men daar soms mogelijkheden liggen. De overheid stelt de regels en de ondernemers handelen daar reactief op. Dat is zonde. Er zou meer gekeken kunnen worden naar kansen. Teveel wordt als bedreiging gezien.

Wie of wat is jouw inspiratiebron? Ik kom veel interessante mensen tegen uit het bollenvak, maar ook uit andere agrarische takken van sport. Vaak ook vooruitstrevende ondernemers die bereid zijn hun nek uit te steken en die dingen anders durven te doen. Dat vind ik erg inspirerend.

Wat zijn je mooiste werkmomenten? Als ik op zaterdag lekker gewerkt heb op het land of in de kas, rooien, snijden… het maakt niet uit. Na een dag hard beunen met elkaar een biertje drinken zijn voor mij altijd mooie werkmomenten.

Als je niet voor dit vak had gekozen, wat zou je dan willen doen? Ik heb gekozen voor een opleiding waarmee ik verder wil in de bollen. Een vak dat ik leuk vind. Ik ga er met overtuiging vanuit dat ik de goede keuze maak, maar misschien moet je de vraag nog eens stellen over 10 jaar. Wat ik trouwens ook interessante vakken vind zijn politiek en journalistiek.